10 niezbędnych witamin – co należy o nich wiedzieć?

Słowo witamina jest znane zarówno dużym, jak i małym, a jednocześnie wywołuje w nas wszystkich zupełnie różne emocje. Małe dzieci, słysząc słowo witamina, myślą przede wszystkim o słodkich tabletkach do żucia w zabawnych kształtach, młode kobiety wierzą w niezawodną pomoc witamin w zachowaniu wyglądu, a osoby w średnim wieku mają na myśli przede wszystkim kuracje witaminowe zapobiegające starzeniu się i chorobom.

W czasach, gdy coraz trudniej jest zdobyć naturalną, wolną od chemikaliów żywność oraz wystarczającą ilość odpoczynku i ruchu, ludziom doskwiera niedobór witamin, co może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.

W takim przypadku warto oprócz zrównoważonej diety często sięgać po suplementy witaminowe.

Ponieważ organizm najlepiej przyswaja witaminy w postaci syropów i w takiej proporcji, w jakiej występują one w naturze, Nahrin opracował naturalne, wzajemnie wspierające się, skuteczne i wspomagające wchłanianie kompleksy witaminowe, aby utrzymać ciało w optymalnej równowadze, energiczne i zdrowe.

Jak odkryto witaminy?

Już w IV wieku p.n.e. Hipokrates stwierdził, że jedzenie wątroby może leczyć kurzą ślepotę, czyli przywracać normalne widzenie w ciemności. W średniowieczu, na długich rejsach morskich, marynarzy i pozostałych pasażerów statków często nękał szkorbut, który powodował śmierć wielu ludzi. Aby uniknąć tej strasznej choroby, zaczęto zabierać na rejsy świeże rośliny i żywe zwierzęta domowe.

Jako pierwszy wyodrębnił mieszankę witamin z łusek ryżu Casimir Funk w 1911 roku. Otrzymany preparat miał działanie lecznicze na chorobę beri-beri, powszechną wśród biedniejszych mieszkańców Azji. Beri-beri powoduje zaburzenia koordynacji, bóle nerwów i mięśni, obrzęki, a w końcu nawet paraliż. Ludzie, u których rozwijało się to schorzenie, jedli głównie polerowany ryż – logiczne było więc szukać związku zapobiegającego chorobie w łuskach ryżu.

W otrzymanej mieszance związków znajdowała się grupa aminowa, dlatego Funk wprowadził ogólną nazwę „witamina”, która pochodzi od dwóch terminów: vita (życie) i chemicznego pojęcia amina. Dosłownie „witamina” oznacza więc aminę życia.

Mimo że w wielu witaminach nie ma grupy aminowej, ta międzynarodowa nazwa zbiorcza przetrwała do dziś.

Z punktu widzenia organizmu ludzkiego witaminy są substancjami niezbędnymi do życia. To organiczne składniki odżywcze, których człowiek i inne organizmy żywe potrzebują w bardzo małych ilościach dziennie – od mikrogramów do miligramów.

Człowiek otrzymuje te ważne mikroskładniki głównie z pożywienia. Witaminy często opisuje się dwoma słowami kluczowymi: bioaktywne i egzogenne. Bioaktywność oznacza, że są regulatorami procesów metabolicznych – zazwyczaj przyspieszają metabolizm. Egzogenność oznacza pochodzenie zewnętrzne. Mówiąc prościej: są aktywatorami reakcji, inicjatorami, które utrzymują łańcuchy metaboliczne w ruchu.

Niektóre witaminy są syntetyzowane przez drobnoustroje w przewodzie pokarmowym człowieka w ilościach wystarczających lub częściowych. Należą do nich: witamina K, biotyna, kwas pantotenowy i niacyna. Witamina D może być również syntetyzowana przez organizm – w komórkach skóry pod wpływem promieniowania ultrafioletowego. Koenzym Q10 jest produkowany w wątrobie, ale jakość jego produkcji zależy w dużej mierze od wieku i stanu tego narządu.

Większość witamin (lub ich prekursorów) pochodzi z codziennej, mieszanej diety. Ze względu na nowoczesne technologie przygotowywania i przechowywania żywności oraz zróżnicowane style życia, główne źródła witamin to:

• Żywność – dostarcza większość witamin, przy czym znacząca ich część pochodzi z roślinnej części pożywienia.

• Działalność mikrobiologiczna przewodu pokarmowego.

• Suplementy witaminowe i suplementy diety zawierające witaminy.

Do przemyślenia!

Załóżmy, że żyjemy w idealnym świecie, gdzie jemy pięć razy dziennie świeżo przygotowane, różnorodne jedzenie z surowców uprawianych bez chemikaliów. Nasz układ trawienny jest w idealnym stanie, nie używamy leków, nie pijemy kawy ani alkoholu, nie palimy papierosów, a życie jest wolne od stresu, przepracowania i nieprzespanych nocy. Dodatkowo przez cały rok cieszymy się słońcem.

Czy brzmi to jak rzeczywistość? Jeśli odpowiedzieliście „tak” – jesteście niezwykle szczęśliwymi, a zarazem całkowicie zdrowymi ludźmi. Większość ludzi jednak nie może tak odpowiedzieć.

Jak długo witaminy utrzymują się w naszym organizmie?

Co to jest hipowitaminoza i jakie są jej objawy?

Przy tymczasowym i umiarkowanym niedoborze witamin występuje hipowitaminoza, czyli stan, który charakteryzuje się zmęczeniem, spadkiem wydajności, podatnością na choroby zakaźne, bólami głowy, bólami mięśni i stawów, kołataniem serca i innymi dolegliwościami.

Jeśli w diecie człowieka brakuje niezbędnych składników odżywczych przez dłuższy czas, rozwijają się choroby niedożywienia. Należą do nich również awitaminozy. Awitaminoza rozwija się zazwyczaj przy długotrwałym, całkowitym braku jednej konkretnej witaminy i stanowi już konkretną chorobę.

Brak witaminy C prowadzi do szkorbutu, brak witaminy B1 – do beri-beri, brak witaminy D – do krzywicy itd.

Niedobór witamin zwykle występuje u osób, które z jakiegoś powodu cierpią na niedożywienie lub których preferencje żywieniowe są jednostronne – z wygody lub ze względu na smak. Zapotrzebowanie na witaminy zwiększają z pewnością: spożycie dużej ilości alkoholu, kawy i czarnej herbaty, stosowanie różnych silnych leków, doustnych środków antykoncepcyjnych, a także duże obciążenie psychiczne lub fizyczne.

Ważne jest, aby pamiętać, że witaminy potrzebują wzajemnego wsparcia, by lepiej działać. Minerały również odgrywają ważną rolę w przyswajaniu witamin. Poniżej omówimy, co jest potrzebne każdej witaminie, aby mogła prawidłowo funkcjonować.

Jasne jest, że Matka Natura sama ustaliła zasady – w roślinach substancje są tak skomponowane dla człowieka, aby efekt był doskonały. Najlepiej przyswajamy produkty naturalne w postaci syropów lub innych form, które zawierają wszystko, co znajduje się w roślinach.

Czy można się przewitaminizować i w ten sposób zaszkodzić swojemu zdrowiu?

Hiperwitaminoza może wystąpić przy niewłaściwym i nadmiernym spożywaniu suplementów witaminowych. W takim przypadku ludzie stale przekraczają naukowo uzasadnione zalecenia dotyczące preparatów. Żywność i produkty naturalne bardzo rzadko powodują hiperwitaminozę. U dzieci hiperwitaminoza może wystąpić, gdy witaminy są spożywane jak słodycze.

Poniżej omówię najbardziej potrzebne witaminy dla organizmu człowieka.

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i w wodzie

Witaminy dzielą się na rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie. Do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach należą:

• Witamina A

• Witamina D

• Witamina E

• Witamina Q10

Witamina A, karotenoidy

Człowiek otrzymuje witaminę A w postaci retinoidów z produktów pochodzenia zwierzęcego, takich jak wątroba ryb, olej rybny i produkty mleczne – w tej formie jest ona łatwo i szybko przyswajalna. Z produktów roślinnych natomiast otrzymuje się prekursory – karotenoidy, czyli pigmenty roślinne. Naukowcy uważają, że 15 z nich jest niezbędnych dla człowieka.

Produkty bogate w karotenoidy to:

• pomidory (zawierają czerwony barwnik – likopen),

• marchew (zawiera alfa- i beta-karoteny),

• kukurydza i sok pomarańczowy (zawierają dwa żółte pigmenty – luteinę i zeaksantynę, czyli witaminy dla oczu).

Zielone rośliny są doskonałym źródłem karotenoidów, choć ich żółty, czerwony i pomarańczowy pigment jest ukryty przez chlorofil. Karotenoidy są lepiej przyswajane z warzyw gotowanych, a ich przemiana w witaminę A i wchłanianie w organizmie trwa od 6 do 8 godzin.

Dlaczego potrzebujemy witaminy A i kogo najbardziej dotyka jej niedobór?

Niedobór witaminy A w organizmie wpływa przede wszystkim na wzrok. Jego skutkiem jest „kurza ślepota” – zaburzenie widzenia w ciemności. Dodatkowo oko staje się suche, ponieważ błony śluzowe i komórki skóry nie rozwijają się prawidłowo. Witamina A zapewnia komórkom powierzchniowym błon śluzowych (oka, płuc, przewodu pokarmowego) zdolność do produkcji śluzu. Ponieważ śluz stanowi ważną barierę dla bakterii, niedobór witaminy A wiąże się ze zwiększonym ryzykiem infekcji.

Witamina A jest również witaminą dla skóry – jej niedobór powoduje łuszczenie się (łupież) skóry głowy, ogólną suchość skóry oraz nadaje jej starzejący się wygląd. Witamina A odgrywa ważną rolę w rozwoju i funkcjonowaniu gruczołów płciowych zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, a także w rozwoju płodu. Jest szczególnie niezbędna dla wzrostu dzieci.

Dodatkowo witamina A jest silnym przeciwutleniaczem – łapaczem wolnych rodników.

Zalecana dzienna dawka: 0,75–1,1 mg

Witamina D (D3 i D2)

Naturalnymi źródłami witaminy D są olej rybny, żółtko jaja, wątroba, masło i drożdże. Witamina D powstaje również w skórze człowieka pod wpływem promieniowania ultrafioletowego, dlatego jej ilość w organizmie zależy w dużej mierze od pory roku i stylu życia.

Zwykle uważa się, że niedobór witaminy D zagraża przede wszystkim niemowlętom i małym dzieciom, jednak coraz częściej stwierdza się bardzo niski poziom tej witaminy we krwi dorosłych.

Witamina D uczestniczy w regulacji metabolizmu wapnia – jego wchłanianiu w jelicie cienkim, osadzaniu w kościach i wydalaniu z organizmu. To właśnie ta witamina pomaga zapobiegać krzywicy i osteoporozie. Witamina D jest również potrzebna do prawidłowego krzepnięcia krwi, pracy mięśnia sercowego, funkcjonowania tkanki nerwowej oraz układu odpornościowego.

Zalecana dzienna dawka: 0,005–0,008 mg

Witaminę D wraz z innymi niezbędnymi witaminami i minerałami można znajdziesz w naszym kompleksie Witamina D 2000.

Witamina E, tokoferol

Naturalnymi źródłami witaminy E są olej z kiełków pszenicy, olej słonecznikowy, nasiona słonecznika, olej arachidowy, produkty owsiane, jęczmień oraz marchew. Źródła zwierzęce to łosoś, masło i wątroba, jednak w porównaniu z roślinnymi zawartość witaminy E w nich jest mniejsza.

Witamina E jest witaminą młodości – jej niedobór w diecie powoduje przedwczesne starzenie się organizmu. U kobiet niedobór witaminy E może powodować problemy z zajściem w ciążę, u mężczyzn spada jakość nasienia, a aktywność seksualna i witalność maleją. Trwale niski poziom witaminy E we krwi oznacza znacznie większe ryzyko zaćmy, chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów, a także sprzyja osłabieniu mięśni oraz uszkodzeniom wątroby i nerek.

Witamina E jako przeciwutleniacz chroni błony komórkowe i inne struktury w całym ciele, szczególnie w układzie nerwowym. Jej niedobór uszkadza błony czerwonych krwinek i skraca ich żywotność.

Pomocnicy witaminy E – witamina C, selen i witamina A współdziałają z nią, wzmacniając jej działanie.

Zalecana dzienna dawka: 9–15 mg

Witaminę E wraz z innymi niezbędnymi witaminami i minerałami można uzyskać z kompleksu Narosan z Czerwonych Owoców Nahrin.

Witamina Q10

Witaminę Q10 otrzymujemy zarówno z produktów pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Pod względem zawartości i przyswajalności szczególnie dobre źródła to ryby morskie, takie jak makrele i sardynki, a także jaja, mięso drobiowe, wieprzowina, olej sojowy, produkty pełnoziarniste, orzechy oraz szpinak. Syntezę Q10 w wątrobie wspomagają witaminy z grupy B.

Wchłanianie Q10 (ubichinonów) zależy od wchłaniania tłuszczów z pożywienia oraz wydzielania żółci i soku trzustkowego. Trafiające do wątroby ubichinony są przekształcane w aktywną formę Q10, a wątroba jest ich głównym magazynem. Zawartość Q10 jest najwyższa w mięśniu sercowym – przewyższa tam zawartość w wątrobie i nerkach dwukrotnie.

Znaczna ilość Q10 jest syntetyzowana w organizmie człowieka. Jednak w miarę starzenia się zmniejsza się zdolność wątroby do przekształcania innych ubichinonów w formę Q10 potrzebną organizmowi, a w przypadku wielu chorób zmniejszają się zapasy tej witaminy. W takiej sytuacji warto ją uzupełniać.

Niedobór witaminy Q10 powoduje zmęczenie, osłabienie i spadek tolerancji na wysiłek fizyczny. Trwale niski poziom Q10 we krwi oznacza znacznie większe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, paradontozy, zaburzeń układu odpornościowego, nowotworów, przyspieszonego starzenia się, a także demencji.

Zalecana dzienna dawka: 10–25 mg

Zalecaną dzienną dawkę Q10 można uzyskać z kapsułek Q10 i czerwonego wina Nahrin, które zwiększają energię i spowalniają proces starzenia się skóry.

Do witamin rozpuszczalnych w wodzie należą:

• Witamina C
• Witaminy z grupy B
• Kwas foliowy

Witamina C 

Naturalnie witamina C występuje tylko w produktach pochodzenia roślinnego.

Najlepsze źródła witaminy C to: czarne porzeczki, owoce dzikiej róży, papryka, jarmuż, wiśnie, chrzan, pietruszka, cytryna, pomidor, kiwi, papaja oraz inne cytrusy.

Witamina C jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania skóry, dziąseł, naczyń włosowatych, zębów, więzadeł i kości. Potrzebuje jej układ nerwowy, pokarmowy i hormonalny. Witamina C to szybko działający, silny przeciwutleniacz. W czasie chorób wirusowych powstaje wiele wolnych rodników, które uszkadzają tkanki dróg oddechowych, zwłaszcza oskrzeli i płuc. Naturalna witamina C, przyjmowana natychmiast po zachorowaniu w większej niż zwykle dawce, zapobiega poważnym powikłaniom – to sprawdzony sposób. Jeszcze mądrzejsze jest profilaktyczne przyjmowanie witaminy C lub spożywanie pokarmów bogatych w witaminy w okresie wzmożonego rozprzestrzeniania się wirusów.

Całkowity, długotrwały brak witaminy C w diecie prowadzi do rozwoju szkorbutu – w takim przypadku mamy już do czynienia z awitaminozą. Jakie są objawy tej awitaminozy? Ta straszna diagnoza występuje, gdy pojawiają się następujące objawy: osłabienie mięśni, pękanie naczyń włosowatych, zapalenie i krwawienie dziąseł, wypadanie zębów, trudno gojące się rany na ciele, łamliwość kości oraz ciągła biegunka.

Zalecana dzienna dawka: 55–100 mg

Zalecaną dzienną dawkę naturalnej witaminy C można uzyskać z tabletek Acerola Nahrin, czyli tropikalnej wiśni.

Kwas foliowy (Witamina B10, B11)

Produkty spożywcze, z których organizm łatwo przyswaja kwas foliowy, to wątroba, drożdże, zielone części roślin oraz fasola. Polacy znaczną część kwasu foliowego pozyskują z ziemniaków.

Najwięcej mówi się o kwasie foliowym w kontekście ciąży – wtedy jego zapotrzebowanie wzrasta. Jest on również ważny dla kobiet w okresie karmienia piersią.

Niedobór kwasu foliowego w pierwszych 12 tygodniach ciąży może prowadzić do wad rozwojowych cewy nerwowej płodu (rozszczep kręgosłupa).

Objawy niedoboru kwasu foliowego to: drażliwość, biegunka, osłabienie pamięci, zahamowanie wzrostu, owrzodzenia kącików ust, zapalenie języka oraz niedokrwistość megaloblastyczna.

Kwas foliowy powinien być stosowany razem z witaminą C, kwasem pantotenowym (wit. B5), biotyną (wit. H), witaminą B12, tiaminą (wit. B1), ryboflawiną (wit. B2) i pirydoksyną (wit. B6).

Zalecana dzienna dawka: 0,3–0,5 mg

Witamina B1 (tiamina)

Naturalne źródła witaminy B1 to drożdże piwne, proso, płatki owsiane, żyto, drób, ryby, produkty pełnoziarniste oraz nasiona słonecznika. W tych produktach tiamina jest łatwo przyswajalna dla organizmu człowieka. Witamina ta jest wrażliwa na wysoką temperaturę – gotowanie znacznie zmniejsza jej zawartość.

Niedobór witaminy B1 powoduje poważne zaburzenia funkcji nerwowych na każdym poziomie. Pierwsze objawy to: zaburzenia czynności przewodu pokarmowego, osłabienie, brak apetytu, drażliwość, brak równowagi emocjonalnej, depresja, anoreksja (jako utrata apetytu), osłabienie pamięci oraz zapalenie nerwów.

Awitaminoza witaminy B1 prowadzi do zapalenia wielonerwowego beri-beri, niewydolności serca i obrzęków. Niedoborowi witaminy B1 sprzyjają długotrwałe i obfite spożycie alkoholu, kawy i czarnej herbaty, a także palenie papierosów oraz stosowanie antybiotyków.

Ponieważ rozkład węglowodanów wymaga dużej ilości tiaminy, niedobór może wystąpić również przy ciągłym spożywaniu cukru.

Zalecana dzienna dawka: 3–5 mg

Witamina B2 (ryboflawina)

Najlepsze naturalne źródła ryboflawiny to mleko, jogurt, drożdże piwne, wątroba, ryby, jaja, rośliny strączkowe oraz szpinak. Jedna z nazw witaminy B2 – laktoflawina – wskazuje, że jest ona najlepiej przyswajalna z produktów mlecznych. Ryboflawina jest termostabilna, czyli jej zawartość nie zmniejsza się ani podczas podgrzewania, ani pod wpływem mikrofal.

Pierwsze objawy niedoboru ryboflawiny to: popękane i uszkodzone kąciki ust oraz wargi, osłabienie, depresja. Jeśli dodatkowo brakuje witaminy A, dochodzą: zapalenie języka i błony śluzowej jamy ustnej, światłowstręt, uczucie piasku w oczach, zapalenie skóry wokół nosa i oczu, egzemy, wypadanie włosów oraz zahamowanie wzrostu u dzieci.

Ryboflawina jest niezbędna do prawidłowego rozwoju skóry, włosów, paznokci oraz zachowania wzroku.

Zalecana dzienna dawka: 1,1–1,7 mg

Witamina B6 (pirydoksyna)

Naturalne główne źródła tej witaminy to wątroba, ryby, żółtko jaja, orzechy, chleb, awokado, banany, drożdże oraz rośliny strączkowe. Witamina B6 jest również produkowana przez mikroflorę jelitową.

Objawami długotrwałego niedoboru tej witaminy są: zapalenia skóry (pękanie kącików ust, uszkodzenia skóry wokół oczu), uszkodzenia nerwów rąk i nóg (drgawki, uczucie drętwienia, ból) oraz anemia. Przyczynami niedoboru witaminy B6 mogą być alkoholizm, przewlekłe choroby układu pokarmowego oraz stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.

Najlepszym przyjacielem witaminy B6 jest magnez.

Zalecana dzienna dawka: 1,9–2,4 mg

Witamina B12 (kobalaminy)

Witamina B12 występuje tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego: wątrobie, mięsie, produktach mlecznych, rybach, jajach oraz produktach krwiopochodnych. W niewielkim stopniu witamina B12 jest również syntetyzowana przez bakterie w jelicie grubym.

Pierwsze objawy niedoboru witaminy B12 to: zapalenie nerwów, drażliwość, zaburzenia pamięci, zaburzenia cyklu miesiączkowego oraz ogólne osłabienie. W miarę pogłębiania się niedoboru rozwija się anemia, nasilają się zaburzenia psychiczne i dochodzi do uszkodzenia nerwów. Włókna nerwowe tracą swoją ochronną osłonkę mielinową, co prowadzi do specyficznego stanu paraliżu.

Niedobór witaminy B12 występuje najczęściej w przypadku alkoholizmu, usunięcia jelita cienkiego, zakażenia tasiemcem, całkowitego usunięcia żołądka, niedokwasoty żołądka oraz chorób trzustki. Zagrożeni są również ludzie, którzy w ogóle nie jedzą produktów pochodzenia zwierzęcego (weganie).

Najbliższymi pomocnikami witaminy B12 są kwas foliowy, wapń i żelazo.

Zalecana dzienna dawka: 0,003–0,004 mg (3–4 µg)

Wszystkie witaminy z grupy B wraz z innymi niezbędnymi witaminami i minerałami znajdziesz w kompleksie multiwitaminowym Narosan Jagoda.

Przeciwutleniacze:

W naszym ciele różne, głównie zewnętrzne czynniki, takie jak substancje chemiczne, leki, promieniowanie, infekcje wirusowe, wytwarzają tzw. wolne rodniki, które w swojej aktywności są uważane za składnik wywołujący choroby w przypadku co najmniej 50 różnych schorzeń. Wśród nich są nowotwory, stany zapalne i uszkodzenia materiału genetycznego (DNA).

Wolne rodniki powodują stres oksydacyjny, a jego eliminatorami są przeciwutleniacze. Głównymi przeciwutleniaczami wśród witamin są A, C, E, Q10 i karotenoidy. Pomocne są również minerały będące przeciwutleniaczami, takie jak cynk, selen i szereg innych związków korzystnych dla organizmu.

Aby złagodzić niedobory wirusowe, Nahrin opracował szereg produktów bogatych w przeciwutleniacze:

• Kompleks z jeżówki purpurowej, który pomaga wzmocnić układ odpornościowy
• Syrop z pędów sosny z miodem, który działa wykrztuśnie, przeciwzapalnie, łagodząco i dezynfekująco.

Nahrin stworzył specjalne naturalne syropy witaminowe, które zawierają wszystkie witaminy i minerały w odpowiednich proporcjach, aby zapewnić ich maksymalne wchłanianie i wzajemne korzyści. Dodatkowo witaminy w formie syropu wchłaniają się szybciej i lepiej niż preparaty w formie tabletek.

Naturalne i skuteczne witaminy Nahrin w sklepie internetowym!

Aby być zdrowym, silnym i szczęśliwym, warto usiąść na chwilę i przemyśleć swój styl życia, dietę i w razie potrzeby porozmawiać na ten temat z lekarzem rodzinnym.

Nie ma sensu oddawać swojej energii życiowej na rzecz niedoboru witamin!

Bądźcie zdrowi!

autor: Mele Viil, terapeuta medycyny chińskiej, aromaterapeuta i masażysta z wykształceniem lekarza dermatologa.

________________________________________________________________________________________

Literatura wykorzystana:

Biochemia medyczna I, M.Zilmer, E.Karelson, T. Vihalemm, 2001

Stres oksydacyjny i terapia antyoksydacyjna, M.Zilmer, K.Zilmer, 1994

Encyklopedia naturalnych witamin i minerałów Heinermana, J.Heinerman, 2000

Witaminy, U. Kokassaar, Mihkel Zilmer