Karczoch – właściwości, substancje gorzkie, produkty na bazie karczocha.
Karczoch zwyczajny, znany w starożytnym Egipcie, był uprawiany już około 5000 lat p.n.e. Do Włoch trafił prawdopodobnie w XV wieku, a w kolejnym stuleciu rozprzestrzenił się na Francję, Belgię i Anglię. Obecnie do głównych obszarów uprawy należą Hiszpania, Włochy, Francja, a także Turcja, Egipt, Maroko, Algieria i Izrael.To bogate w składniki odżywcze warzywo, z którego jadalna jest głównie mięsista część liści oraz dno kwiatostanu, jest wysoko cenione przez smakoszy. Dzięki swojemu charakterystycznemu, lekko gorzkiemu smakowi roślina ta wykorzystywana jest również do produkcji napojów wpływających na trawienie.
„Gorzki w ustach, a zdrowy dla żołądka”…
…głosi stare porzekadło. Nasi przodkowie doskonale wiedzieli, że rośliny o gorzkim smaku odgrywają ważną rolę w odżywianiu. Zioła zawierające substancje gorzkie należą do najstarszych leków. W medycynie chińskiej uważa się, że substancje gorzkie pomagają przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych i skórnych, chorobach układu sercowo-naczyniowego oraz wzmacniają odporność. Niestety, ich pozytywne działanie z czasem zostało zapomniane. W ostatnich latach społeczeństwo na nowo odkryło ten niegdyś niechciany smak, a substancje gorzkie przeżywają swój renesans!
Czym są substancje gorzkie?
Termin „substancje gorzkie” obejmuje wszystkie związki o gorzkim smaku, należące głównie do grupy wtórnych metabolitów roślinnych. „Gorycz” nie jest cechą dającą się obiektywnie zmierzyć; to, czy dana substancja jest gorzka i w jakim stopniu, określa się za pomocą próby smakowej, a następnie klasyfikuje za pomocą tzw. wartości gorzkiej. Wskaźnik goryczy to wartość największego rozcieńczenia wyciągu przygotowanego z 1 g surowca, które jeszcze wykazuje smak gorzki w porównaniu z wzorcowym roztworem chlorowodorku chininy. Pod względem wartości gorzkiej prym wiedzie goryczka żółta, zawierająca amarogentynę.
Gdzie występują substancje gorzkie?
Pierwotnie występują one w wielu ziołach, warzywach, owocach, a także w napojach. Choć niechęć do gorzkiego smaku wpłynęła na rolnictwo (większość warzyw i owoców została wyhodowana w kierunku słodszym i łagodniejszym kosztem substancji gorzkich), w wielu produktach spożywczych wciąż znajdują się ich znaczne ilości:
Warzywa: karczoch, koper włoski, kapusta, szparagi, boćwina, brokuły
Sałaty: cykoria, endywia, radicchio, rukola
Owoce: grejpfrut, cytryna
Zioła: szałwia, mniszek lekarski, goryczka, tymianek, szczypiorek, oregano
Napoje: kawa, czarna i zielona herbata, napoje zawierające goryczki
Inne: gorzka czekolada, musztarda
Jak działają substancje gorzkie?
Działanie substancji gorzkich jest wielokierunkowe i zależy od konkretnego związku. Pobudzają one wydzielanie śliny, soku żołądkowego, żółci oraz enzymów trzustkowych, a także wpływają na ukrwienie i motorykę przewodu pokarmowego, co wspomaga procesy trawienne. Dzięki temu mogą one pomagać przy niestrawności i wzdęciach. Ponadto, jak wskazują niektóre badania, substancje gorzkie mogą znaleźć zastosowanie w przypadku zmęczenia i wyczerpania.
Napój z karczocha
Napój z karczocha to bezalkoholowy napój o orzeźwiającym, lekko gorzkim smaku, przeznaczony do spożycia przed lub po posiłku w celu wspomagania trawienia.
Jego skład opiera się na ekstraktach z karczocha, kopru włoskiego i mięty pieprzowej.
Przechowywanie i trwałość: Otwartą butelkę produktu należy przechowywać w lodówce.
Spożycie: Można go pić w czystej postaci lub rozcieńczony wodą.
Kompleks z karczochem
Kapsułki zawierające ekstrakt z karczocha oraz substancje gorzkie, mające na celu wspieranie trawienia w naturalny sposób.
Główne składniki:
Ekstrakt z karczocha – zawiera roślinny związek cynarynę.
Cynaryna jest znana ze swojego wpływu na pracę wątroby i procesy trawienne.
Substancje gorzkie –pochodzące głównie z ziół, które pomagają organizmowi w procesach trawiennych.
Witaminy z grupy B (B1, B2, B6)
Witamina B2 pomaga w utrzymaniu prawidłowego stanu błon śluzowych.
Witamina B6 pomaga w prawidłowym metabolizmie białek i glikogen.
